Masowo podają numer PESEL, bo "tak trzeba". Problemy pojawiają się później

Numer PESEL to jedna z najważniejszych danych identyfikujących każdego z nas. Niestety wiele osób podaje go w miejscach, które nie są do tego przeznaczone. Liczą bowiem na uzyskanie z tego powodu jakichś korzyści. Tym samym narażają się na poważne, nieprzyjemne konsekwencje.
PESEL to unikalny identyfikator każdej osoby w Polsce, używany w kontaktach z urzędami, przy zakładaniu kont bankowych czy podpisywaniu oficjalnych dokumentów. Pozwala on jednoznacznie potwierdzić tożsamość i ułatwia załatwianie spraw administracyjnych, dlatego w wielu sytuacjach jego podanie jest niezbędne. Jednocześnie warto wiedzieć, iż od niedawna istnieje możliwość zastrzeżenia numeru PESEL, co ogranicza jego użycie w niektórych systemach oraz zwiększa ochronę przed kradzieżą tożsamości.


REKLAMA


Zobacz wideo Nowe wymogi wizowe USA: mogą zażądać próbki DNA i skanu tęczówki


Czy podawanie PESEL-u jest bezpieczne? Rób to tylko w tej sytuacji
Trzeba pamiętać, iż nieostrożne podawanie PESEL-u w internecie lub nieodpowiednich miejscach może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak kradzież tożsamości (ktoś może podszyć się pod ciebie, np. zakładając konto bankowe, biorąc pożyczkę lub korzystając z twoich danych w urzędach), wyłudzenia finansowe (przestępcy mogą próbować wyłudzić pieniądze na twoje dane) oraz dostęp do wrażliwych informacji (PESEL w połączeniu z innymi danymi, takimi jak adres, imię, data urodzenia może ułatwić oszustom zdobycie większych uprawnień lub danych).


W praktyce numer PESEL bywa "kluczem" do wielu systemów, a w rękach przestępców może zostać wykorzystany na różne sposoby. Właśnie dlatego należy podawać go tylko w zaufanych instytucjach, takich jak urząd oraz bank i unikać jego udostępniania w sieci, na portalach ogłoszeniowych, mediach społecznościowych czy w mailach do nieznanych osób. Niestety, wiele Polaków wciąż nie ma świadomości, co może się stać, gdy podadzą PESEL w złym miejscu. O niezdawaniu sobie sprawy z zagrożenia doskonale świadczy badanie przywoływane w raporcie Krajowego Rejestru Długów i ChronPESEL.pl.


Czy podawanie PESEL jest bezpieczne?Andrzej Rostek/iStock


Co daje zastrzeżenie PESEL-u? Warto rozważyć tę opcję
Analiza pokazuje czarno na białym: 25,1 proc. Polaków zgodziłoby się udostępnić dane osobowe, jeżeli w zamian otrzymaliby dodatkowe korzyści. 76,1 proc. ankietowanych za atrakcyjną zniżkę czy darmowy produkt jest gotowych podać adres e-mail, 64,7 proc. imię i nazwisko, 61,6 proc. numer telefonu, a 9,4 proc. numer PESEL. - Co może zaskakiwać, zdecydowanie najczęściej udostępnić PESEL w zamian za dodatkowe korzyści są gotowe osoby w średnim wieku (35-44 lata - 15,3 proc.). Znacznie bardziej ostrożni są seniorzy (65-74 lata - 4,3 proc.) czy młodzi ludzie (18-24 lata - 6,9 proc.). Miejsce zamieszkania również ma wpływ na podejście do ochrony danych osobowych. 15,4 proc. respondentów z miast od 21 do 100 tys. mieszkańców jest gotowych podać numer PESEL za otrzymanie atrakcyjnej zniżki czy darmowego produktu, a na wsi tylko 2,7 proc. - poinformował ekspert serwisu ChronPESEL.pl Bartłomiej Drozd.


w tej chwili cyberprzestępcy bardzo często stosują vishing, czyli dzwonią do potencjalnych ofiar i podszywają się pod znane firmy lub instytucje. W efekcie, będąc w stresowej sytuacji, gdy np. rozmówca po drugiej stronie słuchawki twierdzi, iż twoje konto zostało zablokowane, możesz nieświadomie podać oszustom pozostałe dane potrzebne do dokonania wyłudzenia, takie jak PESEL czy numer dowodu tożsamości.
jeżeli chcesz ochronić swoje dane, zawsze możesz zastrzec numer PESEL. Daje to kilka istotnych korzyści: ogranicza ryzyko kradzieży tożsamości, wymaga dodatkowej weryfikacji przy korzystaniu z danych oraz zwiększa kontrolę nad danymi. Dzięki temu osoby trzecie nie mogą łatwo wykorzystać twojego PESEL-u do zakładania kont, zaciągania pożyczek czy podpisywania umów na twoje dane. Na dodatek instytucje, które sprawdzają PESEL, muszą dodatkowo upewnić się, iż osoba posługująca się konkretnym numerem jest faktycznie jego właścicielem. Warto wspomnieć, iż jeżeli potrzebujesz korzystać z PESEL-u w urzędzie, banku czy innej instytucji, możesz w każdej chwili zdjąć zastrzeżenie, a po 30 minutach ponownie je aktywować. Z zastrzeżonym numerem przez cały czas można jednak zarejestrować się do lekarza, zrealizować receptę, wypłacić środki w bankomacie, zlecić przelew bankowy oraz wyjechać za granicę.