16 listopada 2026 r. odbędzie się konferencja naukowa „The Model of First Appeal in Civil Procedure”, organizowana przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości oraz Katedrę Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Okazją do spotkania jest trzydziesta rocznica przywrócenia apelacji w polskim postępowaniu cywilnym.
Konferencja jest związana z projektem prawnoporównawczym prowadzonym w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości. Badania mają pomóc w ocenie możliwych kierunków zmian polskiego modelu postępowania apelacyjnego. Podczas spotkania eksperci z zagranicznych ośrodków akademickich przedstawią rozwiązania przyjęte w poszczególnych państwach oraz ewolucję tamtejszych modeli apelacji.
– Jednym z zadań IWS jest analiza tego, jak instytucje polskiego prawa funkcjonują w praktyce, a także czy istniejące rozwiązania są optymalne z modelowego punktu widzenia. Polska apelacja cywilna w tym roku obchodzi 30-lecie istnienia i w zasadzie nie ulegała znaczącym zmianom. W tym czasie w innych państwach europejskich modelowe rozwiązania dotyczące apelacji w postępowaniu cywilnym przeszły znaczące zmiany, w szczególności co do kognicji sądu i możliwości reformatoryjnego orzekania przez sąd. Celem konferencji jest ocena, czy mogą one posłużyć jako rozwiązania wzorcowe do ewentualnego zastosowania w Polsce, a jeżeli tak, to w jakim zakresie – zauważa prof. Piotr Rylski, dyrektor Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.
Dostęp do apelacji i zakres kontroli odwoławczej
Przedmiotem wystąpień będą warunki dopuszczalności apelacji, w tym ograniczenia związane z wartością przedmiotu zaskarżenia. Prelegenci omówią także podstawy apelacji oraz możliwość powoływania nowych faktów i dowodów na etapie postępowania odwoławczego.
Dyskusja obejmie również zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji, jego związanie zarzutami apelacyjnymi oraz możliwość działania z urzędu. Jednym z zagadnień będzie wybór między rozstrzygnięciem sprawy co do istoty a uchyleniem orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Perspektywa polska i zagraniczna
Wykłady wprowadzające wygłoszą prof. Alan Uzelac z Uniwersytetu w Zagrzebiu oraz dr hab. Marcin Dziurda, prof. UW. Pierwszy z nich przedstawi aktualne tendencje rozwoju modeli apelacji w postępowaniu cywilnym, drugi – ewolucję apelacji w polskiej procedurze cywilnej.
Następnie odbędą się trzy panele poświęcone rozwiązaniom zagranicznym. W pierwszym omówione zostaną modele niemiecki i austriacki, w drugim – węgierski, słowacki i czeski, a w trzecim – hiszpański i włoski. Wystąpią w nich prof. Michael Stürner, dr Julius Schumann, prof. Viktória Harsági, dr Marek Ivančo, prof. Miroslav Sedláček, prof. Enrique Vallines García oraz prof. Elisabetta Silvestri.
Termin, miejsce i zgłoszenia
Konferencja odbędzie się 16 listopada 2026 r. w godz. 9.00–17.30 w Sali Kolumnowej Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Krakowskie Przedmieście 26/28 w Warszawie. Rejestracja uczestników rozpocznie się o godz. 8.30.
Konferencja odbędzie się w języku angielskim.
Wydarzenie będzie transmitowane na stronie www.iws.gov.pl.
Zgłoszenia udziału należy przesyłać do 10 listopada 2026 r. na adres [email protected].
Program konferencji:

2 tygodni temu






