Notariat w Europie i projekt JuWiLi II – seminarium naukowe

4 marca 2026 r. w siedzibie Krajowej Rady Notarialnej odbyło się spotkanie pt. „Notariat w Europie – doświadczenia Austrii. Pozasądowe formy ochrony prawnej i projekt Justice without Litigation (JuWiLi II)”. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. dr Hannes Shreiber, Ambasador Republiki Austrii, przedstawiciele notariatu austriackiego, reprezentanci Krajowej Rady Notarialnej oraz prof. Piotr Rylski, dyrektor Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.

W pierwszej części spotkania zaprezentowano kompetencje notariatu austriackiego oraz zasady funkcjonowania samorządu notarialnego w Austrii. Przedstawiono doświadczenia związane z udziałem notariuszy w realizacji zadań z zakresu ochrony prawnej, w szczególności w postępowaniach niespornych.

Druga część wydarzenia poświęcona była prezentacji europejskiego projektu badawczego „Justice without Litigation (JuWiLi II)”. Projekt koncentruje się na analizie możliwości przekazywania notariuszom nowych kompetencji w zakresie postępowań niespornych. Jednym z jego założeń jest także rozwijanie pozasądowych procedur rozwiązywania sporów, które mogą przyczynić się do odciążenia sądów.

W trakcie dyskusji prof. Piotr Rylski zwrócił uwagę na znaczenie wyników badań prowadzonych w ramach projektu JuWiLi II dla polskiego systemu prawnego. Wnioski z europejskiego projektu mogą stanowić dla Polski istotny argument w debacie dotyczącej ewentualnego przekazania części spraw niespornych do kompetencji notariatu. Szczególne znaczenie może mieć, planowana na przyszły tydzień publikacja wyników badań ekonomicznych i społecznych, które pokażą skutki przekazania wybranych czynności z zakresu ochrony prawnej notariuszom. Zobaczymy, jakie potencjalne korzyści ekonomiczne uzyskają strony dzięki rezygnacji z drogi sądowej na rzecz postępowania notarialnego.

***

W projekcie „Justice without Litigation”, którego koordynatorem jest Austriacka Izba Notarialna, biorą udział 22 notariaty Unii Europejskiej, w tym polski notariat, Rada Notariatów Unii Europejskiej oraz instytucje naukowe. Więcej o projekcie można przeczytać w ARTYKULE autorstwa Magdaleny Arendt, wiceprezes Krajowej Rady Notarialnej.

Spotkanie w Warszawie odbyło się w ramach współpracy Krajowej Rady Notarialnej z Austriacką Izbą Notarialną. Udział Dyrektora Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości stanowił jeden z elementów realizacji porozumienia o współpracy naukowej zawartego w ubiegłym roku pomiędzy Instytutem a Krajową Radą Notarialną.