Podkomisja stała do spraw modernizacji i rozwoju Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa /nr 18/ (15-04-2026)

Podkomisja stała do spraw modernizacji i rozwoju Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa, obradująca pod przewodnictwem posła Wojciecha Króla (KO), przewodniczącego podkomisji, rozpatrzyła:

– informację ministra spraw wewnętrznych i administracji na temat stopnia zaawansowania inwestycji budowlanych i technicznych na granicy państwowej, ze szczególnym uwzględnieniem rozbudowy systemów perymetrycznych oraz modernizacji strażnic Straży Granicznej.

W posiedzeniu udział wzięli: Renata Leoniak zastępca dyrektora Departamentu Porządku Publicznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska zastępca komendanta głównego Straży Granicznej wraz ze współpracownikami.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Igor Amarowicz i Gabriela Borowa – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Otwieram posiedzenie Komisji podkomisji stałej do spraw modernizacji i rozwoju Policji Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa.

Witam serdecznie gości przybyłych na posiedzenie naszej podkomisji. Witam serdecznie panią gen. Wioletę Gorzkowską, zastępcę komendanta głównego Straży Granicznej. Witam serdecznie panią płk Edytę Gaszyńską, zastępcę dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia w Komendzie Głównej Straży Granicznej. Witam serdecznie panią Renatę Leoniak, zastępcę dyrektora Departamentu Porządku Publicznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam pana płk Sebastiana Zwolińskiego, dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia w KGSG. Porządek dzienny naszego spotkania podkomisji przewiduje informację ministra spraw wewnętrznych i administracji na temat stopnia zaawansowania inwestycji budowlanych i technicznych na granicy państwowej, ze szczególnym uwzględnieniem rozbudowy systemów perymetrycznych oraz modernizacji strażnic SG. I pozwolę sobie oddać państwu głos. Myślę, iż pewnie pani generał zechce jako pierwsza. Bardzo proszę, pani generał.

Zastępca komendanta głównego Straży Granicznej gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska:

Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, zgodnie z prośbą członków podkomisji w swoim wystąpieniu skupię się na dwóch obszarach naszych inwestycji infrastrukturalnych. Pierwszy obszar dotyczyć będzie budowy bądź modernizacji zabezpieczenia granicy państwowej. Drugi obszar będzie dotyczył budowy bądź modernizacji placówek SG. I tu pozwolę sobie na wstępie doprecyzować, iż w w tej chwili funkcjonującym nazewnictwie organizacyjnym SG operujemy pojęciem placówki, które odpowiada dawnym strażnicom, i w swoim wystąpieniu będę operować tym pojęciem.

Oczywiście w pierwszej kolejności rozpocznę od przedstawienia inwestycji dotyczących budowy bądź modernizacji zabezpieczenia granicy państwowej, które to inwestycje są nieustannie priorytetowym naszym obszarem i tu skupiamy główny nasz wysiłek inwestycyjny.

Dziś wszyscy mamy świadomość, iż budowa czy też rozbudowa istniejących zabezpieczeń granicy państwowej o nowe funkcjonalności i nowe komponenty nie wynika już z samej presji migracyjnej, ale z całego spektrum zagrożeń. Obserwujemy, iż próby przekroczenia granicy państwowej realizowane są przy wykorzystaniu coraz to bardziej profesjonalnych narzędzi, metod, oczywiście przy inspiracji i pomocy służb białoruskich i grup przestępczych. Musimy brać pod uwagę również dodatkowo postęp techniczny wykorzystywany do omijania istniejących zabezpieczeń granicy państwowej, chociażby przy wykorzystaniu bezzałogowych statków powietrznych czy balonów meteorologicznych. Kolejna kwestia to wykorzystanie zaawansowanych środków łączności do zakłócania sygnałów GPS czy na morzu do sygnałów AIS wykorzystywanych przez statki, przez jednostki pływające. Nie wspomnę już o działaniach dywersyjnych, które miały miejsce, czy o konsekwencjach konfliktu zbrojnego na Ukrainie, gdzie dużym wyzwaniem dla SG będzie ochrona granicy państwowej przed napływem zbrodniarzy wojennych, dywersantów, przemytem broni czy innych niebezpiecznych substancji.

Wszystkie te czynniki powodują i uzasadniają konieczność rozbudowy istniejących zabezpieczeń granicy państwowej, tak żeby były one adekwatne do aktualnych, ale także prognozowanych wyzwań. My to oczywiście konsekwentnie realizujemy i zanim przedstawię zakres inwestycji, pozwolę sobie powiedzieć o tym, co dotychczas w tym zakresie zrealizowaliśmy. Posłuży się w tym celu schematem, który najlepiej zobrazuje skalę inwestycji na granicy państwowej.

Linią ciągłą zaznaczyliśmy odcinki granicy państwowej objęte systemem elektronicznego zabezpieczenia granicy. Oczywiście granica lądowa z Białorusią zabezpieczona jest również fizyczną barierą. Linia przerywana to plany na najbliższą perspektywę czasową, czyli budowa bariery elektronicznej na granicy z Ukrainą. Jak widać ze schematu, praktycznie cała granica lądowa z Rosją zabezpieczona jest barierą elektroniczną. To samo dotyczy granicy z Białorusią. Tutaj zarówno odcinek lądowy, jak i odcinek wód granicznych na rzekach również zabezpieczony jest barierą elektroniczną. Te odcinki oczywiście zostały też w pewnym zakresie zmodernizowane i to za chwilę przedstawię w szczegółach.

Rozpocznę może od granicy z Rosją, gdzie na całej długości odcinka lądowego, tak jak powiedziałam, została wybudowana bariera elektroniczna, na którą składają się: zespół urządzeń optoelektronicznych, kamer termowizyjnych, kamer dzień-noc, urządzeń podczerwieni. Urządzenia są zintegrowane, wybudowane zostało Centrum Nadzoru Straży Granicznej w Kętrzynie, gdzie funkcjonariusze, tak jak w każdym zresztą centrum nadzoru, pełnią służbę całodobową, obserwują granicę i podejmują odpowiednie reakcje w przypadku jej naruszenia. Dodatkowo ta granica została zmodernizowana. Modernizacja polegała na likwidacji dwóch stref martwych poprzez budowę słupów kamerowych. Dodatkowo te słupy kamerowe wyposażyliśmy... przepraszam, wieże obserwacyjne, dwie wieże obserwacyjne, gdzie systemy optoelektroniczne są najbardziej wyeksploatowane, tam te systemy zostały wymienione. Dodatkowo te wieże wyposażyliśmy w urządzenia do wykrywania bezzałogowych statków powietrznych.

Proszę o kolejny slajd. Teraz przejdę do granicy z Białorusią, gdzie modernizacji podlegała zarówno bariera techniczna, jak i bariera elektroniczna. o ile chodzi o barierę fizyczną, to przede wszystkim wzmocniono ogrodzenie stalowe dwoma rzędami pionowych stężeń, które uniemożliwiają rozginanie elementów przęsła bariery. To wzmocnienie zostało wybudowane w 2024 r. Dodatkowo w grudniu ubiegłego roku ukończyliśmy budowę drogi utwardzonej nawierzchnią bitumiczną, jak również zakupiliśmy elementy, które posłużą i które służą w tej chwili, bo zadanie jest w trakcie, do budowy zapory – tymczasowej siatki leśnej. To ta fotografia po lewej stronie slajdu. Tymczasowa zapora ma na celu utrudnienie oddalania się w głąb kraju migrantów po uszkodzeniu zapory stałej. Ta zapora jest w tej chwili budowana przez wojsko, siłami sił zbrojnych. Roboty postępują, mam nadzieję, iż w najbliższym czasie zapora zostanie wybudowana na całej długości granicy lądowej.

Poproszę o kolejny slajd. Tak jak wspominałam, modernizacji podlegała również bariera elektroniczna. Ta modernizacja była realizowana w dwóch etapach i pierwszy etap obejmował przede wszystkim wybudowanie dodatkowej linii kamer do obserwacji zewnętrznej strony ogrodzenia bariery fizycznej. Wybudowaliśmy również dodatkowe punkty kamerowe do obrazowania przepustów wodnych, bo zdarzały się przypadki, iż przepusty wodne były wykorzystywane przez migrantów do nielegalnego przekroczenia granicy państwowej. Również słupy kamerowe wyposażyliśmy w lampy LED po to, żeby oświetlać drogę techniczną. Dodatkowo – jak widać na slajdzie – wybudowaliśmy pięć wież obserwacyjnych na odcinku granicy z Białorusią tam, gdzie nie ma bariery fizycznej, czyli na odcinku rzecznym. Te wieże obserwacyjne wyposażyliśmy w urządzenia optoelektroniczne. Dostarczyliśmy również bezzałogowe statki powietrzne, płatowce pionowego startu, które zostały zintegrowane z istniejącą barierą elektroniczną.

Proszę o kolejny slajd, który obrazuje już drugi etap modernizacji. Ten etap jeszcze trwa, ale praktycznie wszystkie elementy tej modernizacji zostały wykonane przez wykonawcę, uruchomione, niektóre zostały odebrane i teraz realizowane są ostatnie prace integracyjne z dotychczas istniejącym systemem.

Po co ta bariera elektroniczna i o jakie funkcjonalności została rozbudowana? Przede wszystkim została rozbudowana o fotopułapki, czyli urządzenia, które są wykorzystywane do wykrywania osób w głębi strefy nadgranicznej. Dodatkowo wybudowaliśmy system do rozpoznawania tablic rejestracyjnych pojazdów na drogach dojazdowych do granicy państwa. Wybudowaliśmy również system „swój-obcy|, który działa w oparciu o pozycję patroli SG i pozwala nam rozróżniać siły własne od innych osób. I chyba najważniejszy element tej modernizacji dotyczy budowy systemu do wykrywania i pozycjonowania bezzałogowych statków powietrznych. Ten system został wybudowany na odcinku odpowiedzialności podlaskiego oddziału i ma tu zastosowanie kilka rozwiązań służących temu celowi. W dalszej perspektywie chcemy również te systemy wybudować na kolejnych odcinkach granicy państwowej, pozostających w odpowiedzialności zarówno warmińsko-mazurskiego oddziału, jak i nadbużańskiego, bieszczadzkiego, oraz na granicy morskiej. I o tym za chwilę powiem. Co istotne, wszystkie te nowe funkcjonalności, wszystkie dodatkowe komponenty są ze sobą powiązane, zintegrowane i zintegrowane z wcześniej wybudowanymi barierami. Co to oznacza? Oznacza to, iż służby dyżurne, operatorzy w centrach nadzoru mają pełne zobrazowanie sytuacji nie tylko na linii granicy, ale również w strefie nadgranicznej. Warto podkreślić, iż wdrożone dotychczas rozwiązania przynoszą wymierne efekty, bo po pierwsze, obserwujemy wyraźny spadek liczby prób przekroczenia granicy państwowej. Od początku roku do chwili obecnej tych prób było 166, łącznie z wczorajszą dobą, co w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego oznacza wyraźny spadek, bo w zeszłym roku tych prób było 6000 w analogicznym czasie, a w całym ubiegłym roku około 30 000. Po drugie, w przypadku, kiedy już migranci podejmą próbę przekroczenia granicy państwowej i uda im się pokonać pierwszą linię zapory, są zatrzymywani bezpośrednio tuż po przekroczeniu tej zapory w pasie drogi granicznej. I tak naprawdę od początku roku wszystkie próby przekroczenia granicy państwowej zostały przez nas udaremnione. To wszystko świadczy o tym, iż wprowadzone przez nas rozwiązania mają wysoką efektywność i potwierdzają zasadność dalszej rozbudowy.

Proszę o kolejny slajd. Przejdę teraz do inwestycji, które przed nami. SG opracowała 6 projektów dotyczących rozbudowy istniejących zabezpieczeń granicy państwowej. Trzy zostały zaplanowane do sfinansowania ze środków UE. Dwa projekty dotyczą budowy zabezpieczenia na lądowym odcinku granicy z Ukrainą i jeden projekt dotyczy modernizacji istniejących zabezpieczeń na granicy z Rosją i Białorusią. To są dodatkowe środki, które SG pozyskała w wyniku złożenia wniosku w ramach ogłoszonego dodatkowego naboru i tu muszę podkreślić, iż środki, jakie SG otrzymała, to było największe dofinansowanie spośród wszystkich państw członkowskich. Co w ramach tych zadań planujemy zrealizować? Proszę o kolejny slajd. o ile chodzi o modernizację istniejących zabezpieczeń na granicy z Rosją i Białorusią, chcemy je uzupełnić o budowę trzech kolejnych wież obserwacyjnych, które zostaną wyposażone w urządzenia optoelektroniczne oraz urządzenia do wykrywania bezzałogowych statków powietrznych. Dodatkowo na siedmiu kolejnych wieżach chcemy wymienić systemy optoelektroniczne, które są najbardziej wyeksploatowane. Zakupimy 25 pojazdów obserwacyjnych, takich przewoźnych jednostek nadzorów. Przypomnę, iż to są samochody terenowe, na których zainstalowane są urządzenia optoelektroniczne. Zakupimy bezzałogowe statki powietrzne, zarówno wiropłatowce, jak i płatowce pionowego startu. Również zmodernizujemy systemy teleinformatyczne wykorzystywane przez warmińsko-mazurski, podlaski i Nadbużański Oddział Straży Granicznej.

Proszę o kolejny slajd. Kolejny projekt dotyczyć będzie budowy bariery elektronicznej na granicy lądowej z Ukrainą. Będzie to 69 km bariery elektronicznej od miejsca, gdzie Bug wpływa do Polski, przez odcinek granicy pozostający w odpowiedzialności placówek do Dołhobyczowie, Chłopiatynie i Hrebennem, czyli aż do styku granicy pozostającej w zakresie służbowej odpowiedzialności bieszczadzkiego oddziału. o ile chodzi o rozwiązania techniczne, jakie będą miały zastosowanie, to one odpowiadają tym rozwiązaniom, które zostały zastosowane na wcześniejszych odcinkach granicy państwowej. Natomiast dodatkowo uzupełnimy barierę elektroniczną o zestawy fotopułapek oraz zestawy kamer do odczytu tablic rejestracyjnych z pojazdów, jak również zakupimy, ale to już wcześniej mówiłam, bezzałogowe statki powietrzne.

Proszę o kolejny slajd. Tutaj mamy kolejny odcinek bariery elektronicznej na granicy z Ukrainą, tym razem pozostający w zakresie odpowiedzialności służbowej bieszczadzkiego oddziału. Odcinek 43-kilometrowej bariery od styku z nadbużańskim oddziałem aż do miejsca, gdzie bariera elektroniczna już funkcjonuje, bo przypomnę, iż pierwsza pilotażowa bariera została wybudowana na granicy właśnie z Ukrainą, pomiędzy placówkami Medyka i Korczowa, na odcinku 32 km i właśnie ta nowa inwestycja pozwoli połączyć inne inwestycje w całość. Co to oznacza? Praktycznie pozostanie do zabezpieczenia tym elektronicznym systemem nadzoru do 60 km granicy z Ukrainą i to oczywiście też mamy w planach w kolejnej perspektywie finansowej, w miarę pozyskania środków finansowych na ten cel.

Poproszę o kolejny slajd. Szanowni państwo, trzy kolejne projekty, które zaplanowaliśmy w zakresie rozbudowy istniejących zabezpieczeń granicy państwowej, zostały zaplanowane do sfinansowania w ramach instrumentu SAFE. Te trzy projekty dotyczą, po pierwsze, budowy zabezpieczenia, budowy bariery elektronicznej na granicy z Ukrainą, ale tym razem na całym odcinku rzeki Bug. Kolejny projekt dotyczy budowy systemu nadzoru granicy morskiej i trzeci dotyczy budowy, jak już wcześniej mówiłam, a raczej kontynuacji rozbudowy systemu do wykrywania, ale chcemy jeszcze ten system rozbudować również o neutralizację obiektów latających. I za chwilkę o tych projektach też powiem.

Poproszę o kolejny slajd. o ile chodzi o budowę bariery elektronicznej na rzece granicznej Bug, obejmie ona, tak jak wspomniałam wcześniej, cały ten odcinek 228-kilometrowy. Na temat rozwiązań nie będę się już powtarzać, bo te same rozwiązania techniczne, technologiczne zostały zastosowane. I również tutaj ten system zamierzamy rozbudować o fotopułapki oraz system do sczytywania tablic rejestracyjnych pojazdów. o ile chodzi o ramy czasowe, zakładamy, iż o ile pozyskamy środki finansowe, to tę barierę uda nam się wybudować w ciągu dwóch lat.

Proszę o kolejny slajd. Kolejny projekt dotyczy budowy systemu elektronicznego na granicy morskiej, w szczególności budowy radarowego systemu nadzoru polskich obszarów morskich. Zapewni on pełne zobrazowanie na morzu dzięki rozmieszczonym wzdłuż całej linii brzegowej wieżom, na których umieszczone są sensory, radary, urządzenia optoelektroniczne, urządzenia radiowe. Z uwagi na to, iż te radary nie tylko będą obrazować jednostki pływające, ale będą również obrazować obiekty przelatujące czy też latające nad granicą morską, ten system planujemy również rozbudować o urządzenia służące do neutralizacji kinetycznej bezzałogowych statków powietrznych.

Proszę o kolejny slajd. I to już ostatni projekt, który planujemy zrealizować, planowaliśmy zrealizować ze środków instrumentu finansowego SAFE. To jest to, o czym wcześniej wspominałam, kolejne klastry służące do wykrywania obiektów latających i bezzałogowych statków powietrznych. Tak jak wspomniałam, ten jeden klaster został już przez nas uruchomiony, wybudowany na odcinku odpowiedzialności podlaskiego oddziału. Takie same systemy chcemy wybudować na odcinku odpowiedzialności warmińsko-mazurskiego, oddziału nadbużańskiego i bieszczadzkiego. Dodatkowo te systemy chcemy wyposażyć w neutralizatory bezzałogowych statków powietrznych. Przypomnę, iż w sierpniu ubiegłego roku SG uzyskała uprawnienia do neutralizacji BSP. Nadmienię, iż będą to neutralizatory zarówno elektroniczne, jak i kinetyczne.

Poproszę o kolejny slajd. Mówiąc o modernizacji wzmocnień, zabezpieczenia granicy państwowej, warto również wspomnieć o inwestycji polegającej na budowie nowego obiektu na potrzeby centrum nadzoru i służby dyżurnej w Białymstoku. Ta inwestycja została zaplanowana w ramach nowego programu modernizacji. Z czego ona wynika? Każda modernizacja, każda rozbudowa o kolejne funkcjonalności wiąże się z koniecznością uwzględnienia dodatkowych stanowisk operatorskich w centrum nadzoru. Na te cele wygospodarowujemy pomieszczenia, pozyskując je z innych komórek organizacyjnych podlaskiego oddziału. Budowa nowego obiektu stworzy adekwatne warunki pracy zarówno dla operatorów, którzy pełnią służbę całodobową w centrum nadzoru, jak i służb dyżurnych. Ramy czasowe – planujemy budowę tego obiektu w przeciągu kolejnych dwóch lat.

Proszę o kolejny slajd. Przejdę teraz do drugiego obszaru naszego posiedzenia, mianowicie modernizacja placówek SG. Zanim przedstawię, to chciałabym zwrócić uwagę na kilka istotnych uwarunkowań, które mają bezpośredni wpływ na zakres realizowanych i planowanych inwestycji, o ile chodzi o budowę czy też modernizację placówek SG. Przede wszystkim placówki zlokalizowane na zewnętrznej granicy UE, w szczególności po przystąpieniu Polski do strefy Schengen, zostały w zdecydowanej większości bądź wybudowane na nowo, bądź gruntownie zmodernizowane. I one aktualnie są w dobrym stanie technicznym, nie wymagają jakichś większych prac modernizacyjnych. Odrębnej uwagi wymagają placówki funkcjonujące na wewnętrznej granicy oraz na terytorium kraju, które w wielu przypadkach posiadają starszą infrastrukturę i sukcesywnie, w miarę naszych możliwości finansowych, wymagają modernizacji. Kolejna istotna kwestia to to, iż głównymi źródłami finansowania modernizacji placówek SG jest program modernizacji na lata 2026–2029 i środki unijne. o ile chodzi o program modernizacji, to zdecydowana część środków z tego programu została przeznaczona, co nas bardzo cieszy, na dodatkowe etaty – 3 tys. etatów zostanie obsadzonych właśnie dzięki otrzymaniu tych środków z programu modernizacji. Ale co się z tym wiąże?

Konsekwencją wzrostu naboru do służby jest potrzeba modernizacji ośrodków szkolenia, stworzenia miejsc szkoleniowych i w związku z powyższym znacząca część inwestycji planowanych w ramach programu modernizacji będzie służyć temu celowi. To znaczy mamy zaplanowane budowy akademików, internatów, strzelnic i to jest dla nas priorytet, o ile chodzi o te inwestycje zaplanowane w ramach programu modernizacji. o ile chodzi o środki unijne, to tu znowu obok modernizacji ośrodków strzeżonych dla cudzoziemców priorytetem jest budowa placówek aglomeracyjnych. Ma to związek z rosnącą liczbą cudzoziemców przebywających na terytorium kraju, zwłaszcza w aglomeracjach miejskich.

Proszę o kolejny slajd. Za chwileczkę przedstawię w szczegółach planowane inwestycje, o ile chodzi o placówki SG, ale pozwolą państwo, iż wspomnę i przedstawię króciutko inwestycje, które zostały zrealizowane w ramach programu modernizacji zakończonego w roku ubiegłym.

Proszę o kolejny slajd. W ramach programu modernizacji na lata 2022– 2025 wybudowaliśmy i zmodernizowaliśmy sześć placówek SG, aktualnie w budowie bądź modernizacji mamy kolejnych osiem. o ile chodzi o placówki modernizowane – proszę o kolejny slajd – została wybudowana nowa placówka w Częstochowie, bardzo istotna inwestycja z punktu widzenia specyfiki miasta będącego celem pielgrzymek i cudzoziemców. Efektem jest nowoczesny kompleks, w skład którego wchodzi budynek administracyjny, garażowy, magazynowy, kojce dla psów. Budowę tej placówki zakończyliśmy w 2023 r.

Proszę o kolejny slajd. Kolejna inwestycja to modernizacja placówki w Legnicy, która została zakończona w roku ubiegłym. Placówka mieści się budynku z XVII wieku; budynek nie spełniał wymagań określonych w Prawie budowlanym. Zrealizowana inwestycja pozwoliła na dostosowanie obiektu do obowiązujących przepisów budowlanych i BHP. Kolejna zrealizowana inwestycja to przebudowa obiektu w Słubicach na potrzeby siedziby Polsko -Niemieckiego Centrum Współpracy Służb Granicznych i placówki w Świecku, która to placówka była zlokalizowana w budynku na terenie byłego przejścia w Świecku, w bezpośredniej styczności z autostradą A2, co znacznie utrudniało jej funkcjonowanie. Inwestycja zakończona została w roku ubiegłym.

Proszę o kolejny slajd – tym razem PSG Gorzów Wielkopolski. Tutaj wybudowaliśmy nowy budynek garażowy oraz dostosowaliśmy pomieszczenia gospodarcze i salę konferencyjną do potrzeb placówki. Kolejny slajd dotyczy modernizacji placówki w Krynicy Morskiej, gdzie praktycznie cały kompleks placówki został przebudowany. Ta inwestycja również wynikała z konieczności dostosowania istniejących zabudowań do obowiązujących przepisów budowlanych. Wykonano przebudowę budynku administracyjnego, który właśnie widnieje na slajdzie, garażowego, biurowego, magazynowego, a także zagospodarowaliśmy teren i teraz ta placówka jest piękna. Całość inwestycji zakończyliśmy również w roku ubiegłym.

Proszę o kolejny slajd. Ostatnia inwestycja zrealizowana w ramach poprzedniego programu modernizacji dotyczy przebudowy nabrzeża na terenie kaszubskiego dywizjonu. Inwestycja obejmowała uszkodzone wskutek erozji morskiej nabrzeże skarpowe w basenie, gdzie stacjonują jednostki pływające wykorzystywane przez Kaszubski Dywizjon Straży Granicznej.

Proszę o kolejny slajd. Tak jak wspominałam, aktualnie w budowie mamy cztery placówki SG. Jedna usytuowana jest na zewnętrznej granicy UE, trzy placówki to są placówki aglomeracyjne. o ile chodzi o placówkę na granicy zewnętrznej, to jest to placówka w miejscowości Ulhówek, na granicy z Ukrainą, która ma za zadanie odciążyć oddalone od siebie placówki w Chłopiatynie i Hrebennem oraz usytuowaną w głębi kraju placówkę w Lubyczy Królewskiej. Budowa tej placówki została rozpoczęta jeszcze w ramach środków pochodzących z poprzedniej ustawy modernizacyjnej. Przewidujemy, iż budowę zakończymy w czerwcu bieżącego roku. o ile chodzi o placówki aglomeracyjne, aktualnie funkcjonują trzy. Mamy placówkę aglomeracyjną w Warszawie, mamy placówkę aglomeracyjną w Krakowie i mamy placówkę aglomeracyjną w Sosnowcu. Z tym iż placówka w Sosnowcu funkcjonuje na bazie wynajętych pomieszczeń, na bazie wynajętego obiektu i w ramach wspomnianego już przeze mnie rozwoju sieci placówek aglomeracyjnych planujemy w najbliższej perspektywie czasowej wybudować trzy nowe obiekty. Tak jak wspomniałam, placówka w Sosnowcu, placówka we Wrocławiu i placówka w Olsztynie. o ile chodzi o budowę placówki aglomeracyjnej w Sosnowcu, to ta budowa już trwa, jest mocno zaawansowana, jak widzimy. Praktycznie budynek został już wybudowany, w przyszłym tygodniu rozpoczną się już prace wewnątrz budynku polegające na tynkowaniu. Budynek jest niskoemisyjny, będzie ogrzewany pompami ciepła, wyposażony w fotowoltaikę. Budowa idzie bardzo sprawnie, zgodnie z umową zakładaliśmy, iż zakończenie nastąpi w październiku przyszłego roku, natomiast prace są tak zaawansowane, iż wykonawca deklaruje, iż budowę tej placówki ukończy jeszcze w tym roku. Kolejna inwestycja to budowa placówki w Olsztynie. Oczywiście w Olsztynie funkcjonuje placówka, ale również na zasadzie wynajmu. Budynek, który użyczamy, jest za mały i niedostosowany do liczby funkcjonariuszy pełniących służbę w tej placówce, w związku z powyższym zachodzi konieczność budowy nowego budynku. Jaki jest stan realizacji? W kwietniu ogłosiliśmy przetarg, zgodnie z założeniem budowa ma zakończyć się w 2027 r. i będzie realizowana w trybie „zaprojektuj i wybuduj”. Kolejna placówka, we Wrocławiu, ma zostać wybudowana na tym samym terenie co obecna. Budynek placówki we Wrocławiu jest mały, ma zaledwie 600 metrów powierzchni użytkowej i w związku z powyższym zachodzi konieczność rozbudowy infrastruktury tej placówki. Stan realizacji: ogłosiliśmy przetarg na dokumentację projektową, planujemy zakończyć budowę tej placówki do końca przyszłego roku.

Proszę o kolejny slajd. Ten slajd obrazuje placówki, które są w trakcie prac modernizacyjnych. Mamy cztery placówki na tym etapie – placówkę w Tuplicach, placówkę w Łebie, placówkę w Wetlinie i placówkę w Opolu. Zacznę może od południa, czyli od placówki w Wetlinie. Ta placówka stosunkowo niedawno została całkowicie zmodernizowana ze środków UE, natomiast środki, które otrzymaliśmy na ten cel, nie pozwoliły na budowę budynku garażowego, myjni i całej stacji służącej do obsługi pojazdów. W związku z powyższym w tej chwili planujemy właśnie w tym zakresie rozbudować infrastrukturę placówki; termin zakończenia inwestycji to grudzień 2027 r. Kolejna modernizacja to budowa budynku do obsługi cudzoziemców na terenie PSG Opole. Tutaj również placówka funkcjonuje na zasadzie wynajmu i jak wspomniałam, rozbudowa będzie polegać na budowie kolejnego budynku do obsługi cudzoziemców; termin realizacji to grudzień 2029 r. Kolejna inwestycja to budowa obiektu na potrzeby placówki w Tuplicach. To jest również budynek na potrzeby obsługi cudzoziemców i wspólnej placówki polsko-niemieckiej. Ogłosiliśmy przetarg na pierwszy etap, na wykonanie dokumentacji projektowej; termin zakończenia inwestycji to 2027 r. I wreszcie ostatnia inwestycja, którą mamy zaplanowaną do sfinansowania z budżetu SG, to jest placówka w Łebie. adekwatnie w Łebie mieści się wydział zamiejscowy placówki we Władysławowie. o ile chodzi o placówkę w Łebie, to pochodzi ona z lat 50., ma konstrukcję drewnianą i wymaga gruntownej przebudowy i tak jak wynika ze slajdu, w najbliższym czasie chcemy ogłosić przetarg na wykonanie dokumentacji projektowej. Zakładamy, iż budowa tej placówki zostanie zrealizowana w ciągu najbliższych dwóch lat.

Proszę o kolejny slajd. To na szczęście już koniec. Panie przewodniczący, szanowni państwo, jest wraz ze mną pani dyrektor Edyta Gaszyńska. Pani dyrektor odpowiada, nadzoruje, koordynuje inwestycje budowlane SG. Jest również pan płk Sebastian Zwoliński, który nadzoruje budowę zabezpieczenia granicy państwowej. W razie pytań jesteśmy do państwa dyspozycji. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Dziękuję bardzo za bardzo szczegółowe wyczerpanie tematu. Zapytam, czy pani dyrektor ewentualnie chciałaby coś dodać do tej informacji? Bardzo proszę, pani dyrektor.

Zastępca dyrektora Departamentu Porządku Publicznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Renata Leoniak:

Panie przewodniczący, szanowni państwo, może jedynie tyle – żeby już nie przedłużać, bo pani komendant wszystko bardzo szczegółowo wyjaśniła – iż te inwestycje, które są realizowane na granicy, są wykonywane w oparciu o ustawy o budowie zabezpieczenia granicy państwowej. Z poziomu ministerstwa koordynowany jest zespół międzyresortowy, który też uczestniczy i rekomenduje rozwiązania czy też przyjmuje sprawozdania z realizacji. W tym zespole uczestniczą przedstawiciele różnych resortów, także jest to z różnych obszarów, na które wpływa realizacja tych inwestycji, monitorowane. Również, o ile chodzi o bezpieczne granice i rozwój infrastrukturalny, to na poziomie rządu są określone priorytety i ten obszar też jest objęty priorytetem. Jego dokładna nazwa to „Bezpieczne granice – rozwój infrastruktury i potencjału operacyjnego formacji granicznych oraz skuteczne przeciwdziałanie i zwalczanie zagrożeń zewnętrznych”, gdzie są zaplanowane takie działania jak modernizacje elektronicznego zabezpieczenia granicy zewnętrznej na odcinku polsko-rosyjskim, polsko-białoruskim, budowa zabezpieczenia granicy państwowej na odcinku polsko-ukraińskim, jak również budowa Zautomatyzowanego Systemu Radiolokacyjnego Nadzoru polskich obszarów morskich, czyli ZSRN 2.0. I te zadania również są monitorowane z poziomu rządu. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Dziękuję, pani dyrektor. Od razu pozwolę sobie zadać dwa pytania, z tym iż pierwsze będzie, jak myślę, skierowane zarówno do pani generał, jak i do pani dyrektor z MSWiA.

Chodzi o program SAFE. Pani generał podczas prezentacji wspomniała o trzech projektach, które w ramach projektu SAFE zostały zaplanowane do realizacji, czyli budowa bramy elektronicznej, jak również narzędzia do ochrony granicy morskiej, rozbudowę obiektów, do wykrywania i neutralizacji obiektów latających, rozbudowę infrastruktury. Trzy bardzo ważne komponenty. Wiemy, iż ustawa została zawetowana i jest tu, jak rozumiem, zagrożenie dla realizacji tych projektów w związku z tym, iż wspomniano o tym, iż zaplanowano je w ramach właśnie programu SAFE. I to jest pierwsze pytanie zarówno do pani dyrektor, jak i pani generał. Może od tego zaczniemy, a później przejdę do kolejnego pytania. W takim razie pani dyrektor jako pierwsza, bardzo proszę.

Zastępca dyrektora departamentu w MSWiA Renata Leoniak:

Bardzo dziękuję. Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, oczywiście zawetowanie tej ustawy skomplikowało nasze plany, nasze wszystkie zadania zgłoszone do programu SAFE, ponieważ one przez cały czas są aktualne, są we wniosku.

Natomiast szukamy rozwiązań, tak jak to było mówione na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, jesteśmy w trakcie konsultacji bardzo intensywnych zarówno z Ministerstwem Finansów, jak i Ministerstwem Obrony Narodowej i szukamy rozwiązań, które pozwolą na finansowanie tych zadań. Natomiast nie zakładam, żeby ich realizacja była zagrożona, czyli żebyśmy mogli zrezygnować z tych zadań, zwłaszcza o których pani generał mówiła. One są na tyle istotne, na tyle ważne, iż o ile się nie uda z jakiegoś powodu, to znajdą one inne źródło finansowania. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Dziękuję. I pani generał, bardzo proszę.

Zastępca komendanta głównego SG gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska:

Gwoli uzupełnienia dopowiem, iż SG przygotowała cały pakiet projektów modernizacyjnych na kwotę ponad 3 mld zł, których celem było znaczące zwiększenie naszej efektywności operacyjnej, zarówno w zakresie ochrony granicy państwowej, jak i reagowania na zagrożenia hybrydowe, o których mówiłam na wstępie.

Tak jak pan przewodniczący zauważył, obok projektów dotyczących modernizacji istniejących zabezpieczeń granicy państwowej są również zakupy broni, zakupy statków powietrznych, zakupy jednostek pływających, środków ochrony balistycznej, czyli wyposażenia niezbędnego do działania w sytuacjach podwyższonego ryzyka. Chcę podkreślić, iż są to przedsięwzięcia przygotowane w sposób systemowy, nad którymi pracowali specjaliści z różnych dziedzin, tak aby zapewnić realną ich użyteczność i spójność z całym systemem ochrony granicy państwowej. Musimy też jasno powiedzieć, iż mamy dziś do czynienia bardzo szybkim postępem technicznym, który dotyczy nie tylko służb, nie tylko wojska, ale również środowiska przestępczego. Te projekty to są realne narzędzia, konkretne narzędzia, konkretne wydatki, które mają zapewnić SG wykrywanie, reagowanie, zapobieganie tym zjawiskom w sposób skuteczny. Tak jak pani dyrektor powiedziała, realizowane są prace nad wypracowaniem rozwiązań, więc jestem o tym przekonana, iż znajdą się środki na realizację tak strategicznych projektów. Ale miejmy na uwadze, iż każde opóźnienie oznacza wolniejsze tempo wzmocnienia naszych zdolności, o których wcześniej powiedziałam, mimo to liczymy na to, jesteśmy przekonani, iż będziemy te projekty realizować. My tempa nie zwalniamy, jesteśmy na etapie procedur wyłonienia wykonawców na te wszystkie projekty. Tyle z mojej strony.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Dziękuję bardzo. Pytanie uzupełniające o 3 miliardy. To jest spora kwota, prosiłbym o przypomnienie, ile pieniędzy w ramach programu SAFE miało być skierowane na inwestycje i zakupy dedykowane SG?

Zastępca komendanta głównego SG gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska:

3200 tys. zł.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Czyli wszystkie trzy projekty mogłyby w 100% zostać sfinansowane dzięki temu. Bardzo dziękuję.

Jeszcze korzystając z tego, iż jestem przy głosie, drugie pytanie. Pani generał wspomniała o zwiększeniu etatów do 3 tys. funkcjonariuszy, o kolejne 3 tys. osób pracujących w SG. W jakim okresie przewidujecie możliwość uzupełnienia etatów do tej liczby?

Zastępca komendanta głównego SG gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska:

Zdecydowana większość tych etatów została przyznana na rok bieżący. Prowadzimy intensywne nabory zarówno do służby zawodowej, jak i do służby kontraktowej. O ile dobrze pamiętam, to tych etatów na ten rok przyznanych zostało SG 1566 i kolejne 500 na rok przyszły. Dodatkowo w ramach tej ustawy otrzymaliśmy środki na pokrycie skutków zwiększonego naboru w roku ubiegłym. Także zdecydowana większość tych etatów zostanie obsadzona w roku bieżącym.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Dopytam jeszcze, czy są problemy z naborem, czy są chętni do pracy w SG? Wiem, iż SG prowadzi cały czas intensywną promocję zatrudnienia, co widać, chociażby podróżując. Na każdym lotnisku jest informacja o tym, iż można dołączyć do SG, o czym mówię z pełnym uznaniem, bo widać, iż SG pracuje nad tym, żeby było widać was i żeby było widać waszą pracę, jak również to, iż jesteście otwarci na nowych kandydatów do pracy. Ale właśnie jak te efekty wyglądają?

Zastępca komendanta głównego SG gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska:

Jak pan przewodniczący zauważył, prowadzimy szeroko zakrojoną promocję, o ile chodzi o naszą służbę, i to przynosi wymierne efekty. Mamy bardzo dużo chętnych, mamy pięciu, sześciu kandydatów na jedno miejsce, tak iż oddziały, jednostki organizacyjne SG wnioskują wręcz o zwiększenie przyznanych limitów na nabory. Przeważnie realizujemy te nabory większe niż założyliśmy w poszczególnych okresach, także naprawdę te nabory idą, chętnych mamy. Oczywiście sama procedura naboru jest dość skomplikowana i czasochłonna, choć wprowadzamy, wprowadziliśmy pewne usprawnienia. Tak jak mówię, nabory idą bardzo sprawnie i jestem przekonana, iż istniejące wakaty w strukturze zostaną zapełnione.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Bardzo dziękuję. Mam nadzieję, iż nie wyczerpałem wszystkich pytań. Pan poseł Ściebiorowski, bardzo proszę.

Poseł Łukasz Ściebiorowski (KO):

Dziękuję, panie przewodniczący. Pani generał, pani dyrektor, szanowni goście, troszeczkę może uzupełniając jeszcze to pytanie, które pan przewodniczący zadawał: o ile by ten nabór się udał – życzę, żeby w 100% – to jakie oddziały przede wszystkim będą wzmocnione? Czy to będzie równomierne wzmocnienie, czy w zależności od tych wakatów, jakie w tej chwili obowiązują?

I drugie pytanie. Wspominała pani, iż zmniejszyła się skala prób nielegalnego przekroczenia granicy. Czy to jest efekt tylko i wyłącznie tych wszystkich zastosowanych rozwiązań infrastrukturalnych, które tutaj oglądaliśmy, czy też jakieś inne czynniki miały na to wpływ? Czy po prostu też presja ze strony zwłaszcza Białorusi, Rosji się zmniejszyła?

Zastępca komendanta głównego SG gen. bryg. SG Wioleta Gorzkowska:

Jeżeli chodzi o podział etatów na poszczególne jednostki organizacyjne, oczywiście zdecydowana większość zostanie skierowana na wzmocnienie granicy wschodniej, oddziałów odpowiedzialnych za ochronę granicy wschodniej. Ale również znacząca część tych etatów została skierowana na wzrost zatrudnienia w Morskim Oddziale Straży Granicznej. Jednak oczywiście zwiększeniem etatowym zostały objęte wszystkie jednostki organizacyjne SG.

Jeśli chodzi o drugie pytanie, to trudno mi na nie odpowiedzieć, natomiast jestem przekonana, iż rozwiązania, które żeśmy wdrożyli, o ile chodzi o zabezpieczenia granicy państwowej, mają również oddziaływanie prewencyjne. Liczę na to, iż mniejsza presja migracyjna to jest główny efekt realizowanych przed nas i wdrożonych rozwiązań, o ile chodzi o system zabezpieczenia granicy państwowej.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze jakieś pytania? Pan poseł Bochenek, bardzo proszę.

Poseł Mateusz Bochenek (KO):

Bardzo dziękuję. Już nie będę kontynuował tematu SAFE, bo do tego, o którym pani generał prawdopodobnie pomyślała, za moment wrócę, ale to już z podziękowaniami. Natomiast rzeczywiście wszyscy pokładamy nadzieję, iż w sprawie SAFE uda nam się znaleźć rozwiązanie i te środki trafią zarówno do SG, Policji, jak i Służby Ochrony Państwa, bo wiemy, iż ten czas, który mamy na zbrojenie, na wzmocnienie naszej odporności, z dnia na dzień jest coraz krótszy i potrzebujemy tych środków na już. Dlatego też liczymy na to, iż to rozstrzygnięcie nastąpi jak najszybciej.

Natomiast przede wszystkim chciałem w tej mojej wypowiedzi podziękować za Sosnowiec, za tę dynamikę działań. Ja przed kilkoma tygodniami z komendantem wojewódzkim miałem okazję być na miejscu i obserwować to, jak te prace postępują. W zasadzie od początku, od momentu przekazania działki obserwuję cały ten proces, a to, co dzisiaj możemy zaobserwować, i ta dynamika naprawdę jest imponująca. Nie znam drugiego takiego przypadku inwestycji, która by tak sprawnie postępowała, jednocześnie zastosowanych jest tutaj bardzo dużo nowych rozwiązań. Niskoemisyjność, o której pani generał wspominała, i sam obiekt też idealnie jest wykorzystany, cały teren, działka, która została przez miasto przekazana. Dlatego chciałbym raz jeszcze za to podziękować pani generał i współpracownikom, którzy z wielkim zaangażowaniem pracują nad tym projektem. I przekonany jestem, iż jeszcze w tym roku w Sosnowcu się spotkamy w nowej placówce. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Mimo iż mieszkam po drugiej stronie granicy od Sosnowca, to również dołączę do podziękowań i mam nadzieję, iż Sosnowiec będzie na tyle gościnny, iż w tym ruchu bezpaszportowym można będzie przejechać na drugą stronę i również być na otwarciu.

Poseł Mateusz Bochenek (KO):

Załatwimy.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):

Bardzo, bardzo dziękuję, nie mamy więcej pytań. Bardzo dziękuję za tak szczegółowe przedstawienie wszystkich informacji. Chylę czoła przed państwa pracą, ogrom pracy został wykonany. Pan poseł pytał o to, co wpływa na to, iż tych prób przekroczenia granic jest mniej. Jest mniej, bo wiele czynników ciężkiej pracy funkcjonariuszy, pracowników ministerstwa spraw wewnętrznych nałożyło się i wojska oczywiście, bo wojsko również i Policja wspiera te działania. Natomiast cały ciężar odpowiedzialności, również ustawowy, spoczywa na SG, więc pozwolę sobie w imieniu naszej podkomisji, jesteśmy członkami Komisji Administracji Spraw Wewnętrznych, podziękować na ręce pani generał wszystkim funkcjonariuszom, którzy każdego dnia narażają swoje zdrowie i życie – bo często jest to bezpośrednia konfrontacja – chronią naszej granicy i granicy UE, ale również granicy pewnych wartości, które w ramach naszych granic wyznajemy. Za to serdecznie dziękuję, dziękuję za poświęcony czas, za przedstawione informacje i do zobaczenia na jakiejś kolejnej oczywiście podkomisji.

Dziękuję bardzo, zamykam posiedzenie.