Szwecja nie wzbogaciła się dzięki socjalizmowi. Nagrodzony w Las Vegas film pokazuje dlaczego

Autor: Marcela Jankowska

Podczas publicznego przesłuchania kandydatów na urząd Rzecznika Praw Obywatelskich prezes Fundacji Wolności Gospodarczej Marek Tatała zadał pytanie dotyczące systemowego nadużywania tymczasowego aresztowania w Polsce.

Film dokumentalny „What Sweden Got Right” („Co Szwecja zrobiła dobrze”) zdobył nagrodę dla najlepszego międzynarodowego dokumentu krótkometrażowego na Anthem Film Festival w Las Vegas, największym na świecie festiwalu filmowym o profilu wolnościowym.

Produkcję wyreżyserował Tomasz Agencki we współpracy z Rainerem Zitelmannem. Autorzy rzucają wyzwanie jednemu z popularnych mitów współczesnej debaty ekonomicznej: przekonaniu, iż szwedzki dobrobyt jest przede wszystkim skutkiem wysokich podatków i rozbudowanego państwa.

Film przypomina, iż Szwecja zbudowała swoje bogactwo dzięki liberalizacji handlu, przedsiębiorczości i ochronie własności prywatnej. Dopiero później zaczęła gwałtownie rozbudowywać sektor publiczny i podnosić podatki, co doprowadziło do kryzysu, odpływu kapitału i spadku produktywności.

Najciekawsza część dokumentu dotyczy jednak tego, jak Szwecja wyciągnęła wnioski z własnych błędów. Deregulacja, reformy podatkowe, konkurencja w usługach publicznych i większa swoboda dla przedsiębiorców pozwoliły odbudować fundamenty wzrostu.

„Co Szwecja zrobiła dobrze” to nie tylko opowieść o jednym kraju. To także przestroga dla państw, które przez rosnący etatyzm, coraz wyższe podatki i niechęć wobec ludzi zamożnych zaczynają podcinać źródła własnego dobrobytu.

Film można obejrzeć na YouTube:

O szwedzkich doświadczeniach pisał też Marek Tatała w tekście „Szwedzkie lekcje dla Polski – najpierw wolność, potem dobrobyt”, opublikowanym w „Rzeczpospolitej”. To rozwinięcie argumentów pokazujących, dlaczego trwały dobrobyt wymaga wolności gospodarczej, stabilnych reguł i przestrzeni dla przedsiębiorczości.

Warto również obejrzeć wcześniejszy film Tomasza Agenckiego „Jak Szwecja rzuciła palenie”. Pokazuje on, jak regulacyjny pragmatyzm i uwzględnianie różnic w szkodliwości produktów pomogły Szwecji osiągnąć najniższy w Unii Europejskiej odsetek palaczy.

Polecamy również tekst Fundacji FOR „Model nordycki: mniej mitów, więcej faktów”, który pokazuje, iż sukces państw skandynawskich opiera się nie tylko na rozbudowanej polityce społecznej, ale także na wolności gospodarczej, elastycznym rynku pracy, odpowiedzialnych finansach publicznych i sprawnych instytucjach.